Sarı Nokta Hastalığı (Makula Dejenerasyonu)

Kahramanmaraş HG Hospital’da, retina hastalıkları tanı ve tedavisi alanında çalışan göz hastalıkları uzmanı Op. Dr. Nejmi Öztürk tarafından — OCT ile takip ve anti-VEGF göz içi enjeksiyonu

Sarı nokta hastalığı nedir?

Sarı nokta hastalığı, tıptaki adıyla yaşa bağlı makula dejenerasyonu (AMD), retinanın (ağ tabaka) ortasındaki makula (“sarı nokta”, keskin görmeyi sağlayan merkez) bölgesinin yaşla birlikte yıpranmasıdır. Okuma, yüz tanıma, araç kullanma ve ince iş gibi merkezi görme gerektiren işleri etkiler. Çevre görme genellikle korunur; hastalık tam körlüğe yol açmaz. Genellikle 50 yaşından sonra görülür.

Kuru tip ve yaş tip arasındaki fark nedir?

Kuru tip hastaların yaklaşık onda dokuzunda görülür ve yavaş ilerler; yaş tip daha seyrektir ancak hızlı görme kaybı yapar. Kuru tip zamanla yaş tipe dönüşebilir; bu nedenle kuru tip de düzenli takip gerektirir.

Sarı nokta belirtileri nelerdir ve kimler risk altındadır?

Sarı nokta hastalığının belirtileri merkezi görmede başlar; çoğu zaman bir gözde önce fark edilir, diğer göz iyi gördüğü için gecikebilir.

• Düz çizgilerin (kapı kenarı, fayans derzi, yazı satırı) eğri veya dalgalı görünmesi
• Görmenin merkezinde bulanık, soluk ya da koyu bir leke; yüzleri tanımada güçlük
• Okurken harflerin kaybolması, daha fazla ışığa ihtiyaç duyma
• Renklerin solması, karanlıktan aydınlığa geçişte uzun süren uyum
• Yaş tipte günler içinde belirginleşen ani bulanıklık

Kimler için takip ve tedavi uygundur?

• 50 yaş üstü herkes için düzenli göz dibi muayenesi önerilir; 65 yaş üstünde muayene aralığı sıklaşır.
• Sigara içenler: Sigara, değiştirilebilir risk faktörlerinin en önemlisidir; riski 2–3 kat artırır.
• Ailesinde sarı nokta hastalığı olanlar: Kalıtsal yatkınlık belirgindir.
• Açık renkli gözlüler, yüksek tansiyon, kalp-damar hastalığı ve obezitesi olanlar, yeşil yapraklı sebze ve balıktan fakir beslenenler.
• Bir gözünde yaş tip gelişmiş olanlar: Diğer gözde risk yüksektir.

Kimler için uygun değildir?

• Kuru tipin erken evresinde vitamin desteğinin ilerlemeyi yavaşlattığına dair kanıt yoktur; bu evrede vitamin başlanmaz, takip yapılır.
• Sigara içenlerde ve yakın zamanda bırakanlarda beta-karoten içeren formüller akciğer kanseri riski nedeniyle kullanılmaz; beta-karotensiz formül seçilir.
• Gözde aktif enfeksiyon varken enjeksiyon ertelenir; yakın zamanda inme veya kalp krizi geçirenlerde anti-VEGF kararı ilgili bölümle birlikte verilir.
• Makulada yerleşmiş yara dokusu (skar) olan ileri evre gözlerde enjeksiyon görmeyi geri getirmez; bu hastalarda az görme rehabilitasyonu ön plana geçer.

Muayene ve tetkikler nasıl yapılır?

Tanı, göz bebeği damlayla büyütülerek yapılan göz dibi muayenesi ve OCT ile konur; yaş tip şüphesinde anjiyografi eklenir.

• Görme keskinliği ve Amsler testi: Kareli bir kart üzerinde çizgilerin eğri görünüp görünmediği her göz için ayrı ayrı sorgulanır.
• Dilate göz dibi muayenesi: Drusen, pigment değişiklikleri, kanama ve sıvı birikimi incelenir. Damlanın etkisi 4–6 saat sürer; araç kullanılmamalıdır.
• OCT (optik koherens tomografi): Makulanın kesit görüntüsünü alır; sıvı, kanama ve incelmeyi gösterir. Yaş tipte enjeksiyon zamanlamasının ana ölçütüdür. Göze dokunmadan birkaç dakikada tamamlanır.
• Fundus floresein anjiyografi: Koldan verilen boyayla anormal damarların yeri ve sızıntısı görüntülenir. Böbrek hastalığı ve alerji öyküsü önceden bildirilmelidir.
• OCT anjiyografi ve otofloresans görüntüleme: Boya kullanmadan damar ağını ve hücre kaybı alanlarını gösterir.

Sarı nokta tedavisi nasıl yapılır?

Sarı nokta tedavisi tipe göre değişir: Kuru tipte amaç ilerlemeyi yavaşlatmak ve yaş tipe dönüşü erken yakalamaktır; yaş tipte anormal damarların sızıntısı anti-VEGF göz içi enjeksiyonlarıyla durdurulur.

Kuru tipte takip ve vitamin desteği

Kuru tipin ilerlemesini durduran bir ilaç yoktur. Orta evredeki hastalarda AREDS2 çalışmasında tanımlanan formül (C ve E vitamini, çinko, bakır, lutein ve zeaksantin) ileri evreye geçiş riskini yaklaşık dörtte bir oranında azaltmıştır. Bu destek hekimin evreyi belirlemesinden sonra başlanır; görmeyi geri getirmez ve sağlıklı kişilerde koruyucu olarak önerilmez. İleri evre kuru tip (coğrafi atrofi) için bazı ülkelerde onaylanan yeni enjeksiyon ilaçları vardır; etkileri sınırlıdır ve kullanımları hekim değerlendirmesine bağlıdır.

Yaş tipte sarı nokta iğnesi nasıl yapılır?

1. OCT ve muayeneyle sızıntı doğrulanır; işlem ve riskler anlatılır, onam alınır.
2. Göz uyuşturucu damlayla uyuşturulur; kapaklar ve göz yüzeyi antiseptik (povidon iyot) ile temizlenir, steril örtü ve kapak açacağı yerleştirilir.
3. Anti-VEGF ilaç, gözün beyaz kısmından çok ince bir iğneyle göz içindeki jel boşluğa (vitreus) verilir. Enjeksiyon birkaç saniye sürer; hazırlıkla birlikte 10–15 dakikada biter.
4. His beklentisi: Çoğu hasta iğne anında baskı ve kısa süreli batma hisseder. İşlemden sonra antiseptiğe bağlı birkaç saat yanma ve kumlanma olabilir.
5. Işık görmeniz ve göz tansiyonunuz kontrol edilir; aynı gün araç kullanmadan eve dönersiniz.

Sıklık ve “tedavi et-uzat” mantığı: Tedavi genellikle ilk 3 ay art arda aylık enjeksiyonla başlar. Makula kuruduğunda her seferinde aralık 2 hafta uzatılır (6, 8, 10, 12 hafta gibi); sızıntı yeniden görülürse aralık kısaltılır. Enjeksiyonlar yıllar boyunca sürebilir; tedaviyi bırakmak sızıntının geri dönmesine ve kalıcı kayba yol açabilir.

İyileşme süreci nasıl ilerler?

• 1. gün: Batma, yanma ve sulanma olabilir; gözün beyazında iğne yerinde kırmızı leke görülebilir, 1–2 haftada kaybolur. Gözü ovmayın; önerilen damlaları kullanın.
• 1. hafta: Artan ağrı, artan kızarıklık, görmede azalma veya ışık hassasiyeti göz içi enfeksiyon belirtisi olabilir; beklemeden hastaneye başvurun.
• 1. ay: OCT ile yanıt ölçülür ve sonraki enjeksiyon aralığı belirlenir. Amsler testine evde devam edin; diğer gözünüzü de kontrol edin.

Elbistan, Afşin, Göksun ve diğer ilçelerden gelen hastalar için OCT kontrolü ve enjeksiyon aynı güne planlanır; aralıklar uzadıkça yolculuk sayısı azalır.

Beklenti: Yaş tipte enjeksiyon tedavisiyle hastaların büyük bölümünde görme korunur; bir kısmında bir miktar artış olur. Tedavi hastalığı ortadan kaldırmaz, kontrol altında tutar. Düzelme, makuladaki hücre kaybının derecesine bağlıdır.

Riskler ve sınırlılıklar nelerdir?

• Enjeksiyon riskleri: Göz içi enfeksiyon (endoftalmi; nadirdir, yaklaşık her 1.000–3.000 enjeksiyonda bir; acil tedavi gerektirir), retina yırtığı veya ayrılması, geçici göz tansiyonu yükselmesi, göz yüzeyinde kanama lekesi (sık ve zararsız), katarakt gelişiminde hızlanma, ilaç alerjisi. Kalp-damar riski taşıyan hastalarda ilaç seçimi ilgili bölümle birlikte yapılır.
• Vitamin desteği: Yüksek doz çinko mide şikâyeti yapabilir; beta-karoten sigara içenlerde kullanılmaz.
• Sınırlılıklar: Kuru tipte görmeyi geri getiren bir tedavi yoktur. Yaş tipte tedavi ne kadar erken başlarsa korunan görme o kadar fazladır; makulada yerleşmiş yara dokusu geri döndürülemez. Düzenli enjeksiyon ve kontrol gerektirir; sonuçlar kişiden kişiye değişir.

Tedavi seçenekleri nasıl karşılaştırılır?

Az görme rehabilitasyonu: Büyüteçler, teleskopik gözlükler, güçlü ve doğru yerleştirilmiş aydınlatma, büyük puntolu yazı ve ekran büyütme uygulamaları ile kalan görme daha verimli kullanılır. Benzer belirti yapan diğer hastalıklar için retina hastalıkları sayfasına bakabilirsiniz. Şeker hastalığına bağlı makula ödemi ayrı bir hastalıktır: diyabetik retinopati.

Kahramanmaraş’ta sarı nokta tedavisi

Kahramanmaraş HG Hospital’da sarı nokta hastalığının tanısı, OCT ile takibi ve anti-VEGF göz içi enjeksiyonu Op. Dr. Nejmi Öztürk tarafından uygulanmaktadır. Vitamin desteği kararı ve az görme rehabilitasyonu yönlendirmesi muayenede yapılır.

Yaş tip sarı nokta hastalığında anti-VEGF enjeksiyonu belirli koşullarda SGK kapsamındadır; özel hastanede fark ücreti uygulanabilir. Özel sağlık sigortası poliçeleri kabul edilir. Kapsam koşulları muayenede netleştirilir.

Dr. Öztürk yalnızca Kahramanmaraş’taki HG Hospital’da hasta kabul eder. Elbistan, Afşin, Göksun, Ekinözü ve Nurhak’tan gelen hastalar için muayene, OCT ve enjeksiyon aynı güne toplanır; enjeksiyon takvimi yol süresi dikkate alınarak birlikte planlanır. Ayrıntılar için Elbistan ve çevresinden gelen hastalar sayfasına bakabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Kaynaklar

• Türk Oftalmoloji Derneği — todnet.org
• American Academy of Ophthalmology (AAO) — aao.org
• National Eye Institute (NEI) — nei.nih.gov

İlgili sayfalar

• Retina hastalıkları
• Diyabetik retinopati
• Vitrektomi
• Katarakt ameliyatı

Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi kararı muayene ile verilir. Her cerrahi veya girişimsel işlemde sonuçlar kişiden kişiye değişiklik gösterebilir. İşlem öncesinde hekiminizden detaylı görüş almanız önerilir.

Op. Dr. Nejmi Öztürk

Göz Hastalıkları Uzmanı. Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi mezunu; uzmanlık eğitimini Ankara Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nde tamamladı. Katarakt ve refraktif cerrahi, şaşılık, glokom, retina ve oküloplastik cerrahi alanlarında 21 yıllık deneyimiyle Kahramanmaraş HG Hospital’da hasta kabul etmektedir. Özgeçmiş ve eğitim bilgileri

Bu içerik Op. Dr. Nejmi Öztürk tarafından hazırlanmış ve tıbbi olarak gözden geçirilmiştir. Son güncelleme: 28 Eylül 2026 · Site editörü ve iletişim