Q-LASIK Göz Ameliyatı

Kahramanmaraş HG Hospital’da, göz hastalıkları uzmanı Op. Dr. Nejmi Öztürk tarafından — Q-LASIK uygunluk değerlendirmesi, Med Logics ML7 LASIK sistemiyle kapakçık ve RLES AI destekli planlama

Q-LASIK nedir?

Q-LASIK, adını “Quick Visual Recovery” (hızlı görsel iyileşme) ifadesinden alan bir LASIK uygulamasıdır. LASIK ailesindeki bütün yöntemler gibi iki aşamadan oluşur: önce korneanın ön yüzünde ince bir kapakçık (flep) hazırlanır, sonra kapakçık kaldırılarak alttaki stroma tabakasına excimer lazerle numara kadar şekil verilir. Kapakçık yerine yatırılır ve dikiş gerekmez.

Yöntemi diğerlerinden ayıran nokta excimer aşaması değil, kapakçığın nasıl oluşturulduğudur. LASIK ailesinde sonucu doğrudan etkileyen aşama kapakçık aşamasıdır; kapakçığın ne kadar sürede, hangi vakum düzeyinde, hangi kalınlıkta ve hangi yönde hazırlandığı hem işlem konforunu hem de iyileşme hızını belirler. Q-LASIK’te bu aşama Med Logics ML7 LASIK sistemi ile yapılır.

Ablasyon (lazerle doku şekillendirme) aşaması ise korneanın asferisitesi (Q değeri) gözetilerek planlanır. Amaç, dokuyu verimli kullanarak uygun gözlerde miyopi, hipermetropi ve astigmatı düzeltmektir.

Med Logics ML7 LASIK sistemi ve kapakçık aşaması

Med Logics ML7, FDA ve CE onaylı bir LASIK sistemidir ve kapakçığı otonom kontrollü biçimde hazırlar. Kapakçık aşamasıyla ilgili başlıca teknik özellikler şunlardır:

• Yaklaşık 7 saniye, düşük vakum: Kapakçık, vakum aşaması dâhil yaklaşık 7 saniyede ve 550 mmHg düzeyinde düşük vakumla oluşturulur. Göz yalnızca bu süre boyunca vakum altında kalır; bu da işlem konforunu artırır ve kornea ödemini azaltır.
• Hedeflenen kalınlığa yakınlık (SD ±5 µm): Planlanan kapakçık kalınlığı ile gerçekleşen kalınlık arasındaki sapma çok küçüktür. Bu sayede lazer sonrası korneada kalacak doku miktarı ameliyat öncesinde daha güvenle hesaplanabilir.
• Her akstan, düzlemsel kapakçık: Kapakçık temporal (şakak tarafı), nazal, süperior ya da astigmat aksına göre herhangi bir derecede kesilebilir. Kesi düzlemseldir; kalınlık kapakçığın her noktasında birbirine yakındır.
• Temporal menteşenin anlamı: Korneanın duyu sinirleri ağırlıklı olarak saat 3 ve 9 hizasından girer. Temporal kapakçıkta bu liflerin bir bölümü korunur; kornea refleksi daha hızlı geri gelir ve ameliyat sonrası kuruluk şikâyeti daha az olur.
• Göz kapağı ekartörü zorunlu değildir: Kapakçık aşamasında ekartör (spekulum) kullanmak şart olmadığı için, göz aralığı dar olan hastalarda işlem daha rahat uygulanabilir ve vakum kaybı riski azalır.
• Kornea ödeminin az olması: Kısa süreli ve düşük basınçlı çalışma korneada ödem oluşumunu azaltır; görsel iyileşme bu nedenle aynı gün içinde tamamlanır.

Hastanın hissettiği fark da buradan gelir: ameliyattan sonraki yanma ve batma şikâyeti belirgin biçimde az olur ve görme kısa sürede netleşir.

Q-LASIK ile klasik LASIK arasındaki fark nedir?

Karşılaştırma	Q-LASIK (Med Logics ML7)	Klasik LASIK
Kapakçık süresi	Vakum dâhil yaklaşık 7 saniye	Sisteme göre daha uzun
Vakum düzeyi	550 mmHg (düşük)	Genellikle daha yüksek
Kalınlık sapması	SD ±5 µm	Sisteme göre değişir
Menteşe yönü	Her aksta seçilebilir; temporal tercih edilebilir	Sistemin izin verdiği yön
Kornea ödemi	Az	Daha fazla olabilir
Görsel iyileşme	5–6 saat içinde netleşme	Genellikle ertesi gün

Bu farklar yöntemin herkeste daha iyi sonuç vereceği anlamına gelmez. Hangi yöntemin size uygun olduğu, ölçümlerin tamamı değerlendirilerek belirlenir.

Kimler için değerlendirilir?

• 18 yaşını doldurmuş ve son 12 ayda numarası anlamlı ölçüde değişmemiş kişiler
• Miyopi, hipermetropi ve astigmatı uygun aralıkta olanlar
• Kornea topografisi düzenli, gözyaşı filmi yeterli olanlar
• Kornea kalınlığı klasik LASIK için sınırda kalan, ancak topografisi düzenli gözler
• Aynı gün normal hayatına dönmesi önemli olan kişiler

Kimler için uygun değildir?

• Keratokonus ya da kornea incelmesi (ektazi) bulgusu olanlar — bu gözlerde Q-LASIK dâhil hiçbir kornea lazeri uygulanmaz
• Kornea kalınlığı sınırın altında olanlar
• Aktif göz enfeksiyonu, tedavi edilmemiş kuru göz ya da göz uçuğu (herpes) öyküsü olanlar
• Kontrol altında olmayan şeker hastalığı ve bazı romatizmal hastalıkları bulunanlar
• Gebelik ve emzirme dönemindekiler
• Katarakt gelişmiş olanlar — bu durumda lazer fayda sağlamaz, mercek cerrahisi değerlendirilir

Yaşa bağlı yakın görme sorunu (presbiyopi) ayrı bir planlama gerektirir; uygun olgularda presbiyopi protokolleri değerlendirilir.

İnce kornea ve Q-LASIK

Kapakçığın ince planlanabilmesi ve kalınlık sapmasının küçük olması, korneada geriye daha fazla doku bırakır. Bu nedenle korneası ince olduğu için klasik LASIK uygulanamayan bazı gözlerde Q-LASIK bir seçenek olarak değerlendirilebilir.

Ancak kalınlık tek başına yeterli bir ölçüt değildir. Karar; kornea topografisi, tomografisi, kalınlık haritası ve lazer sonrası kalacak doku hesabı birlikte değerlendirilerek verilir. Uygun bulunmayan gözlerde kapakçık gerektirmeyen yüzey yöntemleri ya da göz içi lens seçenekleri gündeme gelir.

Muayene ve ölçümler: neden yalnız ön yüzeye bakılmaz?

Q-LASIK’te korneadan bir kapakçık kaldırıldığı için ameliyat öncesi ölçüm, yöntemin kendisi kadar belirleyicidir. Ölçümde korneanın yalnızca ön yüzeyine bakmak yeterli değildir: kornea zayıflamaya başladığında değişim önce arka yüzeyde ortaya çıkar, ön yüzey ise bir süre daha normal görünebilir. Bu nedenle ön yüzey, arka yüzey ve her noktadaki kalınlığı birlikte gösteren tomografik değerlendirme yapılır.

• Damlalı ve damlasız numara ölçümü
• Kornea topografisi ve tomografisi (ön yüzey, arka yüzey, kalınlık haritası)
• Göz içi basıncı ve ön kamara açısı değerlendirmesi
• Gözyaşı testleri ve göz yüzeyi muayenesi
• Karanlıkta göz bebeği çapı ölçümü
• Damla ile göz bebeği büyütülerek retina muayenesi

Kontakt lens kullanımı korneanın şeklini geçici olarak bozabilir ve ölçümü yanıltır. Bu nedenle yumuşak lens kullananlardan muayeneden önce en az bir hafta, sert lens kullananlardan daha uzun süre ara vermeleri istenir.

RLES AI ile planlamanın denetlenmesi

Op. Dr. Nejmi Öztürk, lazer planlamasında RLES AI (Refractive Laser Eye Surgery Artificial Intelligence) adlı, refraktif cerrahi için geliştirilmiş açıklanabilir yapay zekâ temelli klinik karar destek yazılımını ikinci bir denetim katmanı olarak kullanır. Yazılım tanı koymaz, ameliyat kararı vermez ve sonucu garanti etmez; yaptığı iş, muayenede alınan ölçümleri bağımsız olarak yeniden hesaplayarak bilinebilir olanın gözden kaçmamasını sağlamaktır. “Açıklanabilir” olması, ürettiği her uyarının hangi ölçüme ve hangi hesaba dayandığını göstermesi anlamına gelir; böylece hekim uyarıyı tek tek doğrulayabilir, siz de planın neye göre yapıldığını öğrenebilirsiniz.

• Doku güvenlik hesapları: Tedaviden sonra korneada kalacak kalınlık hesaplanır ve güvenlik tabanlarıyla karşılaştırılır.
• Cihaz nomogramlarının denetimi: Lazer göz ameliyatında kullanılan teknolojilerin üretici nomogramları, hastanın kendi ölçümleriyle karşılaştırılarak doğrulanır.
• Ektazi ve keratokonus taraması: Tomografik indeksler birlikte okunur; birbirine bağlı indeksler ayrı kanıt sayılmaz, böylece yanlış alarm da yanlış güven de azalır.
• Kontakt lense bağlı yüzey değişimi: Ölçümü yanıltabilecek geçici şekil bozukluğu işaretlenir.
• Kuru göz, göz tansiyonu ve ön kamara açısı her planda ayrıca denetlenir.
• Eksik ölçüm gizlenmez: Ölçülmemiş bir kalem varsa raporda adıyla bildirilir; “bilinmiyor” hiçbir zaman “normal” sayılmaz.

Bir lazer planında iki göz için sorgulanması, okunması ve hesaplanması gereken kalem sayısı üç yüze yaklaşır. Bunların çoğu hekimin zaten bildiği kalemlerdir; zor olan bilmek değil, her vakada aynı sırayla ve istisnasız sorgulamaktır. RLES AI bu denetimi kayıt altına alır. Nihai klinik karar hekime aittir ve muayene yapılmadan verilmez.

Ameliyat nasıl yapılır?

Q-LASIK, damla anestezisiyle ayaktan yapılan bir işlemdir; iki göz için toplam süre hazırlıkla birlikte yaklaşık 10–15 dakikadır. Aşamalar aşağıda şematik olarak gösterilmiştir.

1. Damla anestezi: Göze uyuşturucu damla damlatılır. İğne kullanılmaz, genel anestezi gerekmez. İşlem sırasında ağrı hissedilmez; dokunma ve basınç hissi olağandır.
2. Med Logics ML7 ile kapakçık: Kornea ön yüzünde, vakum dâhil yaklaşık 7 saniyede ince bir kapakçık oluşturulur ve bir kenarından kaldırılır. Bu aşamada birkaç saniyelik basınç hissi olur ve görüş kısa süre kararır.
3. Lazer uygulaması: Excimer lazer, planlanan miktarda dokuyu alarak korneayı şekillendirir. Bu sırada bir ışığa bakmanız istenir; göz takip sistemi küçük hareketlerde lazeri hizalar.
4. Kapanış: Kapakçık kendi yatağına yerleştirilir; dikiş atılmaz, kendiliğinden tutunur. İki göz için işlem hazırlıkla birlikte yaklaşık 10–15 dakika sürer.

Q-LASIK adım adım

Med Logics ML7 LASIK sistemiyle hazırlanan kapakçık ve excimer lazer aşamaları; kornea kesiti üzerinde şematik anlatım.

1. Kapakçığın hazırlanmasıDamla anestezisinden sonra Med Logics ML7 LASIK sistemi, düşük vakumla yaklaşık 7 saniyede korneanın ön kısmında ince bir kapakçık (flep) hazırlar.
2. Kapakçığın kaldırılmasıKapakçık menteşesi etrafında nazikçe kaldırılır; altındaki stroma dokusu tedaviye açılır. Kapakçık tümüyle ayrılmaz.
3. Numaranın düzeltilmesiExcimer lazer, ölçümlerden çıkarılan kişiye özel plana göre stroma yüzeyinden mikron düzeyinde doku uzaklaştırır ve korneanın eğriliğini değiştirir.
4. Kapakçığın yerine konmasıKapakçık yerine yatırılır ve kendiliğinden yapışır; dikiş atılmaz. İki göz için toplam işlem yaklaşık 10–15 dakika sürer.

EpitelStromaLazerin etki ettiği bölge

İyileşme süreci

Dönem	Beklenen durum	Yapılması gerekenler
Ameliyattan hemen sonra	Görme, hedeflenen düzeyin %80–90’ına yaklaşır; hafif bulanıklık olağandır	Koruyucu gözlük takılır; eve refakatçiyle dönülür, araç kullanılmaz
İlk 5–6 saat	Sulanma ve ışığa hassasiyet olabilir; bu sürenin sonunda görme netleşir	Dinlenme ya da uyku; gözü ovuşturmamak
Ertesi gün	Çoğu hasta günlük işine ve araç kullanmaya döner	Kontrol muayenesi; damlaların düzenli kullanımı
İlk hafta	Hafif kuruluk hissi olabilir	Göze su teması ve ovuşturmadan kaçınma; 3. günden sonra duş
1.–4. hafta	Gece parlamaları ve kuruluk giderek azalır	1–2 hafta makyaj yok; 3–4 hafta havuz ve terletici spor yok
1. ay ve sonrası	Görme keskinliği oturur	1. ay kontrolü

Şehir dışından gelen hastalarda işlem sabah saatlerine planlanabilir; kontroller tamamlandıktan sonra aynı gün seyahat edilmesinde çoğu hastada sakınca olmaz. Bu karar muayene bulgularına göre verilir.

Riskler ve sınırlılıklar

• Geçici kuru göz: Q-LASIK’te temporal menteşe sayesinde daha az beklenir, ancak görülebilir; suni gözyaşı ile yönetilir.
• Gece parlaması ve halka görme: İlk aylarda, genellikle üçüncü aya kadar sürebilir.
• Işığa hassasiyet: İlk dönemde gündüz ışığı fazla parlak gelebilir.
• Kapakçıkla ilgili sorunlar: Epitel yürümesi ya da ilk 1–2 günde bilinçsiz temasla kapakçığın yer değiştirmesi seyrek görülür; erken müdahaleyle düzeltilebilir.
• Enfeksiyon: Damlaların düzenli kullanılmaması ve hijyen kurallarına uyulmaması durumunda görülebilir.
• Hedeflenenden farklı sonuç: Özellikle yüksek numaralarda az miktarda numara kalabilir ve ek düzeltme gerekebilir.
• Kornea biyomekaniğine bağlı ektazi: İleri dönemde bildirilmiş, seyrek ama ciddi bir durumdur; sınırda bulunan gözlerde yöntem değiştirilir ya da cerrahi önerilmez.
• Presbiyopi: Q-LASIK uzak görmeyi düzeltir; yaşa bağlı yakın görme değişimini ortadan kaldırmaz.

Lazer, ameliyat günündeki güncel numarayı düzeltir. Sağlıklı bir gözde sonuç kalıcıdır; ancak göz de vücutla birlikte yaşlanır ve sistemik hastalıklar (şeker hastalığı, hipertansiyon gibi) ileride numarayı yeniden etkileyebilir. Hiçbir refraktif tedavide ömür boyu garanti verilemez.

Q-LASIK mi, No-Touch mu, SMILE mı?

• Q-LASIK: Kapakçık Med Logics ML7 ile hazırlanır. Görme aynı gün netleşir, ilk günlerdeki rahatsızlık azdır. Miyopi, hipermetropi ve astigmatta uygulanabilir.
• No-Touch (Trans-PRK): Kapakçık yoktur, kornea yüzeyine alet değmez. Gözü LASIK ailesine uygun olmayan hastalarda tercih edilir; ilk günler daha rahatsızdır ve netleşme haftalar sürer.
• SMILE: Kapakçık yoktur, 2–4 mm’lik kesiden doku dilimi çıkarılır. Yalnızca miyopi ve miyop astigmatta uygulanır.

Retina dekolmanı ameliyatı geçirmiş, göz tansiyonu bulunan ya da özel durumu olan hastalarda yüzey yöntemleri zorunlu olarak tercih edilebilir. Yöntemlerin ayrıntılı karşılaştırması lazer göz ameliyatı sayfasındadır.

Kahramanmaraş’ta Q-LASIK değerlendirmesi

Q-LASIK uygunluk değerlendirmesi, ölçümler ve ameliyat Kahramanmaraş Özel HG Hospital’da, göz hastalıkları uzmanı Op. Dr. Nejmi Öztürk tarafından yapılır. Elbistan, Afşin, Göksun, Ekinözü ve Nurhak’tan gelen hastalar için muayene ve tetkikler mümkün olduğunca aynı güne alınır; ameliyat, kontakt lens arası ve hazırlık gerektirdiği için ayrı bir güne planlanır. Randevu için iletişim sayfasındaki bilgileri kullanabilirsiniz.

Lazerin uygun bulunmadığı gözlerde ICL (göz içi lens) ve mercek ameliyatları değerlendirilir; kornea haritasında ilerleyici bozukluk saptanırsa önce keratokonus tedavisi planlanır.

Sık sorulan sorular

Kaynaklar

• Lopes BT, Ramos IC, Salomão MQ ve ark. Enhanced Tomographic Assessment to Detect Corneal Ectasia Based on Artificial Intelligence. American Journal of Ophthalmology. 2018;195:223-232.
• Türk Oftalmoloji Derneği — todnet.org
• American Academy of Ophthalmology (AAO) — aao.org
• National Eye Institute (NEI) — nei.nih.gov

İlgili sayfalar

• Lazer göz ameliyatı — genel bilgi
• No-Touch (Trans-PRK)
• PRK
• Wavefront ve topografi rehberli lazer
• ICL (göz içi lens)

Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi kararı muayene ile verilir. Her cerrahi veya girişimsel işlemde sonuçlar kişiden kişiye değişiklik gösterebilir. İşlem öncesinde hekiminizden detaylı görüş almanız önerilir.