Vitrektomi Ameliyatı

Kahramanmaraş HG Hospital’da, göz hastalıkları uzmanı Op. Dr. Nejmi Öztürk tarafından — retina dekolmanı, diyabetik kanama, makula deliği ve epiretinal membran cerrahisi

Vitrektomi nedir?

Vitrektomi, gözün içini dolduran saydam jelin (vitreus) gözün beyaz kısmına açılan milimetreden küçük kesilerle alınması ve retinadaki (gözün arka duvarındaki görme tabakası) sorunun onarılmasıdır. Vitreus jeli görme için gerekli değildir; alındığı yer gözün kendi ürettiği sıvıyla dolar. Ameliyat sonunda gözün içine gerekirse gaz ya da silikon yağı konularak retinanın yerinde tutulması sağlanır.

Ameliyat, mikroskop altında ve göz içine giren ince aletlerle yapılır. Günümüzde 23, 25 ve 27 gauge olarak adlandırılan küçük çaplı sistemler kullanılır; kesiler çoğunlukla dikişsiz kapanır. Retina hastalıklarının bütünü için retina hastalıkları sayfasına bakabilirsiniz.

Vitrektomi hangi durumlarda yapılır?

Vitrektomi, retinanın yerinden ayrıldığı, göz içine kanama olduğu, makulada delik ya da zar oluştuğu ve göz içinde enfeksiyon veya yabancı cisim bulunduğu durumlarda yapılır.

• Retina dekolmanı (retinanın yerinden ayrılması): Retinadaki yırtıktan sızan sıvı retinayı duvardan ayırır; vitrektomi ile retina yeniden yatırılır ve yırtık lazerle kaynaklanır.
• Diyabetik vitreus kanaması: Diyabete bağlı yeni damarların kanaması göz içini doldurup görmeyi kapatır; kanama temizlenir ve retina lazerle tedavi edilir. Çekintili dekolman gelişmişse zarlar temizlenir.
• Makula deliği: Görme merkezinde oluşan küçük delik; jel ve iç zar soyularak deliğin kapanması sağlanır, gaz tamponadı kullanılır.
• Epiretinal membran (makula önünde zar): Retina yüzeyinde oluşan ince zar retinayı buruşturur ve çarpık görmeye yol açar; zar soyulur.
• Göz içi enfeksiyon (endoftalmi) ve yabancı cisim: Enfeksiyonlu jel temizlenir, ilaç verilir; yaralanmalarda göz içindeki yabancı cisim çıkarılır.
• Diğer: Göz içine düşen mercek parçaları, yerinden kayan göz içi mercek, makula altı kanamaları.

Kimler için uygun değildir?

Vitrektomi, görme potansiyeli kalmamış gözlerde ve genel durumu anesteziyi kaldıramayacak hastalarda uygun değildir; sıradan sinek uçuşması için de genellikle önerilmez.

• Görme siniri ya da retinanın kalıcı hasar gördüğü, ameliyatla görme kazancı beklenmeyen gözler
• Kontrolsüz kan şekeri, ciddi kalp-akciğer hastalığı ve kanama bozukluğu olan hastalar: önce dahili hazırlık gerekir
• Aktif dış göz enfeksiyonu (kapak ve konjonktiva) olanlar: enfeksiyon tedavi edilmeden ameliyata girilmez
• Yalnızca rahatsız edici sinek uçuşması olanlar: risk-fayda dengesi çoğunlukla ameliyat lehine değildir

Ameliyat öncesi hangi muayene ve tetkikler yapılır?

Ameliyat öncesinde göz bebeği büyütülerek göz dibi muayenesi yapılır ve OCT, gerekirse göz ultrasonu ile retinanın durumu belgelenir; anestezi için dahili değerlendirme ve kan tetkikleri istenir.

• Göz dibi muayenesi: Yırtıkların yeri, dekolmanın yaygınlığı ve makulanın etkilenip etkilenmediği belirlenir.
• OCT: Makula deliği, epiretinal membran ve ödem ayrıntılı görülür; ameliyat sonrası karşılaştırma için kaydedilir.
• Göz ultrasonu: Yoğun kanama nedeniyle retina görülemediğinde retinanın yerinde olup olmadığını gösterir.
• Göz tansiyonu ve ön segment muayenesi: Katarakt varsa aynı seansta katarakt ameliyatı planlanabilir.
• Anestezi değerlendirmesi: Kan tetkikleri, EKG ve kan sulandırıcı ilaçların düzenlenmesi.

Vitrektomi ameliyatı nasıl yapılır?

Vitrektomi ameliyathanede, çoğunlukla göz çevresine yapılan iğneyle lokal anestezi ve hafif sakinleştirici altında, bazı hastalarda genel anesteziyle yapılır; süre hastalığın karmaşıklığına göre 30 dakika ile 2 saat arasında değişir.

1. Anestezi ve hazırlık: Göz çevresi uyuşturulur; göz ve kapaklar antiseptikle temizlenir, steril örtü serilir. Genel anestezi çocuklarda, uzun sürecek ameliyatlarda ve sırtüstü yatamayan hastalarda tercih edilir.
2. Mikro kesiler: Gözün beyaz kısmına, kornea kenarının birkaç milimetre gerisinden üç küçük giriş açılır. Birinden göz içine sıvı verilir, birinden ışık, birinden çalışan alet girer.
3. Jelin alınması: Vitreus jeli, saniyede binlerce kez kesip emen ince bir aletle temizlenir; kanama ve bulanıklık bu aşamada uzaklaştırılır.
4. Retinanın onarımı: Yırtıklar bulunur ve lazerle çevrelenir; retina altındaki sıvı boşaltılır; makula deliği ve epiretinal membranda retina yüzeyindeki zar özel boya ile boyanıp soyulur; diyabetik hastalarda çekinti yapan zarlar temizlenir.
5. Tamponad: Retinanın yerinde kalması gerekiyorsa göz içine hava, gaz ya da silikon yağı verilir. Hangisinin kullanılacağı hastalığa göre seçilir.
6. Kapatma: Küçük kesiler çoğunlukla kendiliğinden kapanır; gerekirse eriyen dikiş konur. Göz kapatılır ve koruyucu kapak takılır.

Lokal anestezide hasta uyanıktır; ağrı beklenmez, baskı hissi ve ışık parlamaları olağandır. Rahatsızlık olursa anestezi ekibi ek ilaç verir. Hastalar çoğunlukla aynı gün ya da ertesi sabah taburcu edilir.

Gaz ve silikon tamponadı nedir, pozisyon neden önemlidir?

Tamponad, retinayı iyileşme sırasında duvara bastırarak yerinde tutan gaz kabarcığı ya da silikon yağıdır. Gaz yukarı doğru yükseldiği için baş, yırtığın bulunduğu bölge yukarıda kalacak biçimde konumlandırılır; makula deliğinde bu, yüz üstü pozisyondur. Pozisyon süresi ve şekli hekim tarafından belirlenir ve genellikle günde büyük bölümü kapsayacak biçimde birkaç günden 1–2 haftaya kadar sürer.

Vitrektomi sonrası iyileşme süreci nasıl olur?

Vitrektomi sonrası görme, tamponad eriyene ve retina yerleşene kadar haftalar boyunca bulanıktır; son görme düzeyi hastalığa göre 3–6 ay, makula hastalıklarında bir yıla kadar sürede oturur.

• 1. gün: Kapak açılır, göz ve retina kontrol edilir; göz tansiyonu ölçülür. Batma, kızarıklık ve kapakta şişlik olağandır. Antibiyotikli ve kortizonlu damlalar başlanır; pozisyon kuralı uygulanır.
• 1. hafta: Ağrı azalır; gazlı gözde görme çok düşük, silikonlu gözde bulanıktır. Ağır kaldırma, eğilme, göz ovuşturma ve havuz yasaktır. Kontrolde retina ve kesiler değerlendirilir.
• 1. ay: Kısa etkili gaz eridikçe görme alttan yukarıya açılır; damlalar azaltılır. Masa başı işe genellikle 2–4 hafta sonra dönülür; uçak yasağı gaz bitene kadar sürer.
• 3–6. ay: Görme oturur; yeni gözlük bu dönemde yazılır. Silikon yağı konulmuşsa alınma zamanı planlanır; katarakt gelişimi izlenir.

Elbistan, Afşin, Göksun ve çevre ilçelerden gelen hastalar için ameliyat sonrası 1. gün kontrolü ameliyatla birlikte planlanır; gazlı gözle yüksek dağ yollarından dönüş yapılacaksa hekim bu konuda önceden bilgilendirilmelidir.

Riskler ve sınırlılıklar nelerdir?

Vitrektomi ciddi bir göz içi ameliyatıdır; retinayı kurtarma amacı taşır, ancak her hastada görmeyi geri getiremez ve tekrar ameliyat gerekebilir.

• Katarakt gelişimi: Kendi merceği olan hastaların çoğunda 1–2 yıl içinde katarakt ilerler; katarakt ameliyatı gerekebilir.
• Göz tansiyonu yükselmesi: Gaz, silikon ve kortizonlu damlalara bağlı olarak görülebilir; damla ile kontrol edilir.
• Tekrar dekolman: Retina yüzeyinde iyileşme dokusu (proliferatif vitreoretinopati) oluşursa retina yeniden ayrılabilir; ek ameliyat gerekir.
• Enfeksiyon (endoftalmi): Nadir ama görmeyi tehdit eden bir durumdur; artan ağrı, kızarıklık ve görme azalmasında hemen başvurulmalıdır.
• Kanama, yeni retina yırtığı, makula deliğinin kapanmaması, membran tekrarı: Hastalığa göre değişen sıklıkta görülür.
• Silikon yağına bağlı sorunlar: Yağın göz ön kısmına geçmesi, kornea bozulması, göz tansiyonu.
• Anestezi riskleri ve nadiren görme kaybı.

Sınırlılıklar: Makulası uzun süre ayrık kalmış dekolmanlarda ve ilerlemiş diyabetik hasarda, retina yerine yatırılsa bile görme kazancı sınırlı olabilir. Görme sonucu, ameliyat öncesindeki hasarın derecesine ve süresine bağlıdır.

Vitrektominin alternatifleri nelerdir?

Hastalığa göre vitrektomi yerine ya da vitrektomiden önce daha küçük girişimler uygulanabilir; seçim yırtığın yeri, dekolmanın yaygınlığı ve hastanın durumuna göre yapılır.

Kahramanmaraş’ta vitrektomi

Vitrektomi ameliyatı Kahramanmaraş HG Hospital’da göz hastalıkları uzmanı Op. Dr. Nejmi Öztürk tarafından uygulanmaktadır. Ameliyat öncesi göz dibi muayenesi, OCT ve gerekli tetkikler aynı hastanede yapılır; retina dekolmanı gibi acil durumlarda ameliyat gecikmeden planlanır.

Vitrektomi SGK kapsamındadır; HG Hospital SGK anlaşmalı bir özel hastane olduğundan fark ücreti uygulanabilir. Özel sigortalarla çalışılmaktadır; kapsam koşulları muayenede netleştirilir.

Elbistan, Afşin, Göksun, Ekinözü ve Nurhak’tan gelen hastalar muayene ve ameliyat için Kahramanmaraş merkezdeki HG Hospital’a gelir; Dr. Öztürk Elbistan’da hasta kabul etmemektedir. Ameliyat günü, 1. gün kontrolü ve konaklama planı için Elbistan ve çevresi sayfasına bakabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Kaynaklar

• Türk Oftalmoloji Derneği — todnet.org
• American Academy of Ophthalmology (AAO) — aao.org
• National Eye Institute (NEI) — nei.nih.gov

İlgili sayfalar

• Retina hastalıkları ve tedavileri
• Diyabetik retinopati
• Sarı nokta hastalığı
• Katarakt ameliyatı

Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi kararı muayene ile verilir. Her cerrahi veya girişimsel işlemde sonuçlar kişiden kişiye değişiklik gösterebilir. İşlem öncesinde hekiminizden detaylı görüş almanız önerilir.

Op. Dr. Nejmi Öztürk

Göz Hastalıkları Uzmanı. Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi mezunu; uzmanlık eğitimini Ankara Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nde tamamladı. Katarakt ve refraktif cerrahi, şaşılık, glokom, retina ve oküloplastik cerrahi alanlarında 21 yıllık deneyimiyle Kahramanmaraş HG Hospital’da hasta kabul etmektedir. Özgeçmiş ve eğitim bilgileri

Bu içerik Op. Dr. Nejmi Öztürk tarafından hazırlanmış ve tıbbi olarak gözden geçirilmiştir. Son güncelleme: 28 Eylül 2026 · Site editörü ve iletişim