Retina Hastalıkları ve Tedavileri
Kahramanmaraş HG Hospital’da, göz hastalıkları uzmanı Op. Dr. Nejmi Öztürk tarafından — göz dibi muayenesi, göz içi enjeksiyon, retina lazeri ve vitrektomi
- Retina ne işe yarar, hangi hastalıklar görmeyi tehdit eder
- Acil başvuru gerektiren belirtiler: ışık çakması, sinek uçuşmasında ani artış, perde inmesi
- Göz dibi muayenesi, OCT ve anjiyografi nasıl yapılır
- Enjeksiyon, lazer ve vitrektomi: hangi hastalıkta hangi tedavi
Retina nedir ve ne işe yarar?
Retina (ağ tabaka), gözün arka duvarını kaplayan ve ışığı sinir sinyaline çeviren ince görme tabakasıdır. Fotoğraf makinesindeki film gibi çalışır: Kornea ve mercekten geçen ışık retinada odaklanır, buradaki hücreler görüntüyü elektrik sinyaline çevirir ve görme siniri bu sinyali beyne taşır.
Retinanın merkezindeki küçük bölgeye makula (sarı nokta) denir; okuma, yüz tanıma ve renk görme gibi keskin görme işlevleri buradan sağlanır. Retinanın çevre bölgeleri ise yan görüşten ve gece görüşünden sorumludur. Retinayı besleyen ince damarlar diyabet (şeker hastalığı) ve yüksek tansiyondan doğrudan etkilenir; bu yüzden retina hastalıklarının önemli bir bölümü damar hastalıklarıdır.
Retina hasarı çoğu zaman geri döndürülemez; tedavilerin amacı hasarı durdurmak ve kalan görmeyi korumaktır. Bu nedenle erken tanı, tedavinin kendisi kadar önemlidir.
Retina nerede, ne işe yarar?
Gözün kesiti: ışığın geçtiği yol ve retinanın, sarı noktanın ve optik sinirin konumu.
- Gözün kesitiIşık korneadan ve mercekten geçip vitreus jelini aşar ve gözün arka duvarını döşeyen retinaya düşer. Retina bu ışığı sinir sinyaline çevirir; sinyal optik sinirle beyne gider.
Retina hastalıklarının belirtileri nelerdir?
Retina hastalıkları çoğunlukla ağrı yapmadan, sinsi bir görme bozulmasıyla ilerler; bu yüzden diyabet ve tansiyon hastalarında belirti beklenmeden muayene gerekir.
- Görme merkezinde bulanıklık, düz çizgilerin eğri ve dalgalı görünmesi (makula hastalıkları)
- Görmenin ortasında koyu ya da boş bir alan
- Gece görüşünde azalma, karanlığa uyum güçlüğü (retinitis pigmentosa gibi kalıtsal hastalıklar)
- Yan görüşün daralması, tünelden bakar gibi görme
- Renklerin solgun görünmesi, kontrast azalması
- Göz önünde yüzen noktalar, iplikler (sinek uçuşması)
Kimler düzenli retina muayenesi yaptırmalıdır?
Diyabet ve yüksek tansiyon hastaları, 40 yaş üstü herkes, yüksek miyoplar ve ailesinde retina hastalığı olanlar belirti olmasa da düzenli retina muayenesi yaptırmalıdır.
| Kim | Önerilen sıklık | Neden |
|---|---|---|
| Tip 2 diyabet | Tanı anında ve sonra yılda bir | Diyabetik retinopati belirti vermeden başlar |
| Tip 1 diyabet | Tanıdan 5 yıl sonra, sonra yılda bir | Süre uzadıkça risk artar |
| Diyabetli gebeler | Gebelik başında ve her üç ayda bir | Gebelik retinopatiyi hızlandırabilir |
| Yüksek tansiyon | Yılda bir | Damar hasarı retinada görülebilir |
| 40 yaş üstü | 1–2 yılda bir | Sarı nokta hastalığı ve damar tıkanıklıkları yaşla artar |
| Yüksek miyoplar | Yılda bir | Retina incelmesi, yırtık ve dekolman riski |
| Ailesinde retina hastalığı olanlar | Hekimin belirlediği aralıkla | Kalıtsal hastalıkların erken tanısı |
Göz bebeği büyütücü damla bazı hastalar için uygun değildir: Dar açılı göz yapısı olanlarda damla göz tansiyonunu ani yükseltebilir; bu nedenle damla öncesinde ön kamara açısı değerlendirilir. Damla sonrası birkaç saat araç kullanılamaz; muayeneye yalnız gelinmemesi önerilir.
Retina muayenesi nasıl yapılır ve hangi tetkikler kullanılır?
Retina muayenesi göz bebeğini büyüten damla damlatıldıktan sonra biyomikroskop ve özel merceklerle göz dibine bakılarak yapılır; gerekli görülürse OCT ve anjiyografi ile ayrıntılı görüntüleme eklenir.
- Göz dibi muayenesi (göz bebeği büyütülerek): Damla 20–30 dakikada etki eder; hekim retinayı, damarları ve görme sinirini doğrudan inceler. Etki 4–6 saat sürer; bu sürede yakın görme bulanık, ışık hassasiyeti fazladır.
- OCT (optik koherens tomografi): Retina katmanlarının kesit görüntüsünü mikron düzeyinde alır. Makula ödemi (sarı noktada sıvı birikmesi), makula deliği ve zar oluşumu bu yöntemle görülür. Göze temas etmez, birkaç dakika sürer.
- Floresein anjiyografi: Kol damarından verilen boya retina damarlarında dolaşırken seri fotoğraf çekilir; sızdıran ve tıkanan damarlar görülür. Boya cildi ve idrarı bir gün sararabilir; nadiren alerjik tepki görülebilir.
- OCT anjiyografi: Boya kullanmadan retina damarlarını görüntüler; takipte ve boya kullanılamayan hastalarda tercih edilir.
- Göz ultrasonu: Yoğun katarakt ya da göz içi kanama nedeniyle retina görülemediğinde retinanın yerinde olup olmadığını gösterir.
- Görme alanı ve Amsler testi: Yan görüş kaybı ve makula hastalıklarında çizgilerin eğri görülmesi bu testlerle izlenir.
Retina tedavileri nasıl uygulanır?
Retina hastalıklarında üç ana tedavi vardır: göz içi enjeksiyon, retina lazeri ve vitrektomi ameliyatı. Hangisinin uygulanacağı hastalığa, evresine ve görüntüleme bulgularına göre belirlenir; çoğu hastada bu tedaviler birlikte ya da art arda kullanılır.
- Göz içi enjeksiyon (intravitreal enjeksiyon): Damla anestezisi sonrası göz yüzeyi antiseptikle temizlenir; anti-VEGF ilaç veya kortizon, çok ince bir iğneyle gözün beyaz kısmından göz içine verilir. İşlem birkaç dakika sürer; hasta basınç hissi tarif eder. Sarı nokta hastalığı, diyabetik makula ödemi ve damar tıkanıklıklarında kullanılır; belirli aralıklarla tekrarlanır.
- Retina lazeri (argon lazer fotokoagülasyon): Damla anestezisi ve özel mercekle, hastanın oturduğu pozisyonda uygulanır. Retina yırtıklarının çevresi kaynaklanır, diyabette sızdıran ya da oksijensiz kalan alanlar tedavi edilir. 10–20 dakika sürer; kısa süreli batma ve parlama hissi olur.
- Vitrektomi: Ameliyathanede, lokal ya da genel anesteziyle göz içindeki jelin mikro kesilerle alınması ve retinanın onarılmasıdır. Retina dekolmanı, ilerlemiş diyabetik kanama, makula deliği ve zar oluşumunda uygulanır; ayrıntılar vitrektomi sayfasında anlatılmıştır.
Retinada hangi tedaviler uygulanır?
Lazer, göz içi enjeksiyon ve cerrahi; üç ayrı amaç, gözün kesiti üzerinde şematik anlatım.
- Retina lazeriLazer, retinanın oksijensiz kalan çevre bölgelerini küçük noktalar hâlinde yakarak yeni damar uyarısını azaltır. Merkezî görme bölgesi korunur.
- Göz içi enjeksiyonİlaç, damla anestezisi sonrası gözün ön-yan kısmından vitreus boşluğuna verilir. Sıvı birikimini ve yeni damar uyarısını azaltmayı hedefler.
- Cerrahi (vitrektomi)Kanama, çekinti ya da dekolman varlığında göz içine üç küçük girişten girilerek vitreus alınır ve retina onarılır.
Muayene ve tedavi sonrası süreç nasıl olur?
Retina tedavilerinde iyileşme hastalığa ve yönteme göre değişir; enjeksiyon ve lazer sonrası günlük yaşama aynı gün dönülürken vitrektomi sonrası toparlanma haftalar sürer.
- Muayene sonrası (1. gün): Damlanın etkisi akşama doğru geçer; araç kullanılmaz, güneş gözlüğü rahatlatır.
- Enjeksiyon sonrası (1. hafta): İlk gün batma ve kızarıklık olabilir; iğne yerindeki küçük kanama lekesi kendiliğinden geçer. Artan ağrı, kızarıklık ve görme azalması enfeksiyon uyarısıdır; hemen başvurulmalıdır. Kontroller genellikle 4–8 haftada bir yapılır; tekrar enjeksiyona OCT ile karar verilir.
- Lazer sonrası (1. ay): Birkaç gün hafif bulanıklık ve ışık hassasiyeti olabilir; etkisi haftalar içinde yerleşir ve kontrolde değerlendirilir.
- Vitrektomi sonrası: Pozisyon kuralları, damla düzeni ve görmenin haftalar-aylar içinde toparlanması vitrektomi sayfasında ayrıntılı anlatılmıştır.
Elbistan, Afşin ve Göksun gibi ilçelerden gelen hastalar için muayene, OCT ve anjiyografi mümkün olduğunca aynı gün yapılır; enjeksiyon tekrarları ve kontroller tek günde toplanacak biçimde planlanır.
Riskler ve sınırlılıklar nelerdir?
Retina tedavileri hasarı durdurmayı hedefler; kaybedilmiş görmeyi her zaman geri getiremez ve her yöntemin kendine özgü riskleri vardır.
- Göz içi enjeksiyon: Nadir ama ciddi göz içi enfeksiyonu, geçici göz tansiyonu yükselmesi, kanama, çok nadir retina yırtığı; tedavinin tekrarlanma ihtiyacı.
- Retina lazeri: Yan görüşte ve gece görüşünde azalma (özellikle geniş alan lazerlerinde), geçici makula ödemi, lazer izinin yakınında küçük görme alanı kayıpları.
- Vitrektomi: Katarakt gelişimi, göz tansiyonu yükselmesi, tekrar dekolman, enfeksiyon.
- Genel sınırlılık: Diyabetik retinopati ve sarı nokta hastalığı süregen hastalıklardır; tedavi ilerlemeyi kontrol altında tutar, kan şekeri ve tansiyon düzeni tedavinin bir parçasıdır.
Hangi retina hastalığında hangi tedavi uygulanır?
Aşağıdaki tablo sık görülen retina hastalıklarını, belirtilerini ve ana tedavi seçeneklerini özetler; her hastalığın ayrıntılı sayfasına bağlantı verilmiştir.
| Hastalık | Tipik belirti | Ana tedavi seçenekleri | Ayrıntı |
|---|---|---|---|
| Diyabetik retinopati | Uzun süre belirti vermez; ileri evrede bulanıklık, ani kanamaya bağlı görme kaybı | Kan şekeri kontrolü, anti-VEGF enjeksiyon, retina lazeri, ileri evrede vitrektomi | Diyabetik retinopati |
| Sarı nokta hastalığı (yaşa bağlı makula dejenerasyonu) | Merkezde bulanıklık, çizgilerin eğri görünmesi | Kuru tipte takip ve hekimin önerdiği destek; yaş tipte anti-VEGF enjeksiyon | Sarı nokta hastalığı |
| Retinitis pigmentosa (tavuk karası) | Gece körlüğü, yan görüşün daralması | Düşük görme yardımcıları, genetik danışma, düzenli takip; araştırma aşamasındaki tedaviler vaat içermeden değerlendirilir | Retinitis pigmentosa |
| Retina yırtığı ve dekolmanı | Işık çakması, sinek uçuşmasında artış, perde inmesi | Yırtıkta lazer; dekolmanda vitrektomi, gaz ve serklaj gibi cerrahi yöntemler | Vitrektomi |
| Retina damar tıkanıklığı | Tek gözde ani görme azalması | Anti-VEGF enjeksiyon, lazer; tansiyon ve damar risklerinin düzenlenmesi | Bu sayfa |
| Makula deliği ve epiretinal membran | Merkezde bozulma, çarpık görme | Vitrektomi ve zar soyma | Vitrektomi |
Kahramanmaraş’ta retina muayenesi ve tedavisi
Retina muayenesi, OCT ve anjiyografi ile değerlendirme, göz içi enjeksiyon, retina lazeri ve vitrektomi Kahramanmaraş HG Hospital’da göz hastalıkları uzmanı Op. Dr. Nejmi Öztürk tarafından yapılmaktadır. Dr. Öztürk’ün ilgi alanları arasında retina hastalıkları, vitrektomi ve prematüre bebeklerde retina hastalığı (ROP) tanı ve tedavisi bulunmaktadır.
Retina tedavileri (anti-VEGF enjeksiyonu, lazer, vitrektomi) genel olarak SGK kapsamındadır; HG Hospital SGK anlaşmalı bir özel hastane olduğundan fark ücreti uygulanabilir. Enjeksiyon ilaçları için SGK’nın rapor koşulları vardır; kapsam koşulları ve özel sigorta durumu muayenede netleştirilir.
Elbistan, Afşin, Göksun, Ekinözü ve Nurhak’tan gelen hastalar muayene ve tedavi için Kahramanmaraş merkezdeki HG Hospital’a gelir; Dr. Öztürk Elbistan’da hasta kabul etmemektedir. Acil belirtilerde en yakın acil servise başvurup aynı gün yönlendirme istenmelidir; yol ve planlama için Elbistan ve çevresi sayfasına bakabilirsiniz.
Op. Dr. Nejmi Öztürk, Kahramanmaraş HG Hospital’da hasta kabul etmektedir. Elbistan ve ilçelerden gelen hastalar için muayene, tetkik ve planlama aynı güne alınabilir.
Hastane santrali: 444 46 46 · E-posta: info@nejmiozturk.com · HG Hospital, Üngüt Mevkii, Prof. Dr. Necmettin Erbakan Blv. No:209, Onikişubat / Kahramanmaraş
Sık sorulan sorular
Göz dibi muayenesinde damla neden damlatılır, etkisi ne kadar sürer?
Damla göz bebeğini büyüterek retinanın tamamının görülmesini sağlar; büyütülmeden yalnızca merkez görülebilir. Etkisi 20–30 dakikada başlar, 4–6 saat sürer. Bu sürede yakın görme bulanıklaşır ve ışık rahatsız eder; araç kullanılmamalıdır.
Gözümde sinek uçuşması var; tehlikeli mi?
Uzun süredir var olan ve değişmeyen birkaç yüzen nokta çoğunlukla göz jelinin yaşla değişimine bağlıdır ve zararsızdır. Ani başlayan, sayısı hızla artan sinek uçuşması, özellikle ışık çakmaları eşlik ediyorsa retina yırtığı belirtisi olabilir. Bu durumda aynı gün göz dibi muayenesi gerekir.
Işık çakması ve perde inmesi hissi ne anlama gelir?
Işık çakması, göz jelinin retinayı çekmesiyle oluşur ve yırtık habercisi olabilir. Görme alanının bir kenarından gölge ya da perde inmesi, retinanın yerinden ayrılmaya başladığını gösterebilir. Her ikisi de acil muayene gerektirir; erken tedavi görmeyi korur.
Şeker hastasıyım; ne sıklıkla retina muayenesi olmalıyım?
Tip 2 diyabette tanı anında, tip 1 diyabette tanıdan 5 yıl sonra ilk muayene yapılır; sonrasında yılda bir tekrarlanır. Retinopati saptanırsa aralık hekim tarafından 3–6 aya indirilir. Gebelikte muayene sıklığı artırılır.
Göz içi iğne (enjeksiyon) ağrılı mı, kaç kez yapılır?
Göz damlayla uyuşturulduğu için işlem sırasında ağrı beklenmez; basınç hissi olur ve birkaç saniye sürer. Enjeksiyon sayısı hastalığa göre değişir: Çoğu hastada başlangıçta aylık üç uygulama, sonra OCT bulgularına göre aralıklı tekrarlar yapılır. Tedavi genellikle uzun sürelidir.
Retina lazeri görmeyi düzeltir mi?
Retina lazeri görmeyi artırmak için değil, mevcut görmeyi korumak ve kanama, sızıntı ve dekolman gibi ilerlemeleri durdurmak için yapılır. Yırtık çevresine uygulanan lazer dekolmanı önlemeyi amaçlar. Görme genellikle aynı kalır; bazı hastalarda ödemin azalmasıyla bir miktar düzelme olabilir.
OCT ile anjiyografi arasındaki fark nedir?
OCT retina katmanlarını kesit olarak gösterir; ödem, delik ve zar gibi yapısal sorunları boya kullanmadan saptar. Anjiyografi damarların sızıntısını ve tıkanıklıkları gösterir; floresein anjiyografide kol damarından boya verilir, OCT anjiyografide boya kullanılmaz. İkisi birbirini tamamlar.
Retina hastalıkları kalıtsal mı?
Retinitis pigmentosa gibi bazı retina hastalıkları kalıtsaldır ve ailede birden fazla bireyde görülebilir. Diyabetik retinopati ve sarı nokta hastalığı ise doğrudan kalıtsal değildir; ancak aile öyküsü sarı nokta hastalığı riskini artırır. Ailesinde retina hastalığı olanların düzenli muayenesi önerilir.
Retina tedavileri SGK kapsamında mı, ücreti ne kadar?
Anti-VEGF enjeksiyonu, retina lazeri ve vitrektomi genel olarak SGK kapsamındadır; enjeksiyon ilaçları için rapor koşulları vardır. Ücret bilgisi muayene sonrası hastane tarafından verilir; SGK ve özel sigorta kapsamı muayenede netleştirilir. HG Hospital’da özel hastane fark ücreti uygulanabilir.
Elbistan’da yaşıyorum; ani ışık çakması olursa ne yapmalıyım?
Ani ışık çakması, sinek uçuşmasında artış veya perde inmesi acil durumdur; aynı gün en yakın göz hekimine ya da acil servise başvurun. Dr. Öztürk hastalarını yalnızca Kahramanmaraş merkezdeki HG Hospital’da kabul etmektedir; Elbistan–Kahramanmaraş yolu yaklaşık 2 saattir. Planlı muayeneler için tetkikler mümkün olduğunca aynı gün tamamlanır.
Kaynaklar
- Türk Oftalmoloji Derneği — todnet.org
- American Academy of Ophthalmology (AAO) — aao.org
- National Eye Institute (NEI) — nei.nih.gov
İlgili sayfalar
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi kararı muayene ile verilir. Her cerrahi veya girişimsel işlemde sonuçlar kişiden kişiye değişiklik gösterebilir. İşlem öncesinde hekiminizden detaylı görüş almanız önerilir.
Göz Hastalıkları Uzmanı. Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi mezunu; uzmanlık eğitimini Ankara Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nde tamamladı. Katarakt ve refraktif cerrahi, şaşılık, glokom, retina ve oküloplastik cerrahi alanlarında 21 yıllık deneyimiyle Kahramanmaraş HG Hospital’da hasta kabul etmektedir. Özgeçmiş ve eğitim bilgileri
Op. Dr. Nejmi Öztürk
Göz Hastalıkları Uzmanı
HG Hospital, Üngüt Mevkii, Prof. Dr. Necmettin Erbakan Blv. No:209, Onikişubat / Kahramanmaraş
+90 506 377 47 68WhatsAppRandevu formuHastane santrali: 444 46 46 · info@nejmiozturk.com
- SGK ve özel sağlık sigortalarıyla hasta kabulü (kapsam koşulları muayenede netleştirilir)
- Elbistan, Afşin, Göksun, Ekinözü ve Nurhak’tan gelen hastalar için aynı gün muayene ve tetkik planlaması
- Ulaşım ve hasta kabul bilgileri
- Elbistan ve çevresinden gelen hastalar