ICL (Fakik Göz İçi Lens) Ameliyatı

Fakik göz içi lens hakkında nesnel bilgi — uygunluk değerlendirmesi Kahramanmaraş HG Hospital’da, göz hastalıkları uzmanı Op. Dr. Nejmi Öztürk’ün muayenesi ve ölçümleriyle yapılır

ICL nedir?

ICL (fakik göz içi lens), gözün doğal merceği yerinde bırakılarak iris ile mercek arasındaki boşluğa yerleştirilen ince, esnek bir lenstir. “Fakik” sözcüğü kendi merceğinin korunduğunu anlatır; bu yönüyle ICL, merceğin alındığı katarakt ameliyatı ve refraktif mercek değişiminden temelden ayrılır. Lens, kontakt lense benzer biçimde numarayı düzeltir; farkı gözün içinde kalıcı olarak durması ve günlük bakım gerektirmemesidir.

ICL, korneaya (gözün saydam ön tabakası) dokunmaz ve doku almaz; bu nedenle lazerin uygun olmadığı gözlerde bir seçenektir. Doğal merceğin odak değiştirme yeteneği korunur. Lens gerektiğinde çıkarılabilir; ancak “geri alınabilir” olması, gözün her durumda başlangıçtaki hâline döneceği anlamına gelmez.

ICL kimler için uygundur?

ICL, numarası en az bir yıldır değişmeyen, 21–45 yaş arasında, lazer için uygun olmayan orta-yüksek miyop (uzağı görememe) hastalar için uygundur. Başlıca ölçütler şunlardır:

• Yüksek miyop (yaklaşık -6 ile -18 derece arası); torik ICL ile astigmat da düzeltilebilir
• Kornea kalınlığının ya da yapısının lazere elverişli bulunmaması
• Belirgin göz kuruluğu (lazer sonrası artabileceği için lazer önerilmeyen gözler)
• Ön kamara derinliğinin (kornea ile mercek arasındaki boşluk) lense yeterli olması
• Endotel hücre sayısının (korneanın iç yüzeyindeki hücre tabakası) yaşa göre yeterli olması
• Katarakt, glokom ve aktif retina hastalığının bulunmaması

Kimler için uygun değildir?

ICL, ön kamarası sığ ya da endotel hücre sayısı düşük olan gözlerde uygun değildir; çünkü lens korneaya çok yaklaşır ve hücre kaybını hızlandırabilir. Ayrıca şu durumlarda önerilmez:

• Başlamış katarakt ya da mercekte bulanıklık
• Glokom (göz tansiyonu), dar açılı göz yapısı ya da göz içi basıncının yüksek seyretmesi
• Üveit (göz içi iltihabı) öyküsü
• Numarası henüz oturmamış 21 yaş altı kişiler; 45 yaş üstünde ise genellikle mercek değişimi ele alınır
• Gebelik ve emzirme dönemi (numara geçici olarak değişebilir)
• Tedavi edilmemiş retina yırtığı ya da incelmesi; önce retina lazeriyle tedavi edilir

Bu ölçütleri karşılamayan hastalarda korneası uygunsa lazer göz ameliyatı, 45 yaş üstünde ise mercek değişimi seçenekleri değerlendirilir.

Ameliyat öncesi hangi muayene ve tetkikler yapılır?

ICL öncesinde lensin numarası ve büyüklüğü hesaplanır; bu nedenle ölçümler lazer muayenesinden daha ayrıntılıdır ve lens büyüklüğünün doğru seçilmesi sonucun temelidir.

• Numara ölçümü: Göz bebeği damlayla büyütülerek gerçek numara belirlenir; lensin gücü buna göre hesaplanır.
• Ön kamara derinliği: Ön segment OCT ya da optik biyometriyle ölçülür; lensin sığacağı boşluk yeterli olmalıdır.
• Kornea çapı ve sulkus ölçümü: Korneanın çapı ve gerekirse ultrason biyomikroskopiyle iris arkasındaki boşluk ölçülür; lensin boyu buna göre seçilir.
• Endotel sayımı: Speküler mikroskopla korneanın iç yüzeyindeki hücre sayısı ölçülür; takibin başlangıç değeridir.
• Kornea topografisi: Astigmatın ekseni belirlenir; torik ICL için yerleştirme açısı hesaplanır.
• Göz tansiyonu ve açı muayenesi: Göz içi basıncı ve irisin kökündeki açı yapısı değerlendirilir.
• Göz dibi muayenesi: Yüksek miyoplarda retinanın çevresi yırtık ve incelme açısından incelenir.

Kontakt lens kullanıyorsanız ölçümlerden önce yumuşak lensleri en az bir hafta, sert lensleri daha uzun süre bırakmanız istenir. Bazı lens tasarımlarında önceden lazerle iriste küçük bir açıklık (iridotomi) gerekebilir; ortası delikli yeni tasarımlarda çoğunlukla gerekmez.

ICL ameliyatı nasıl yapılır?

ICL ameliyatı damla anesteziyle, yaklaşık 3 mm’lik bir girişten, göz başına 15–30 dakikada yapılır ve aynı gün taburcu olursunuz. Adımlar şöyledir:

1. Göz bebeğini büyüten ve gözü uyuşturan damlalar damlatılır; göz çevresi temizlenir.
2. Korneanın kenarından yaklaşık 3 mm’lik bir giriş açılır; gözün içi koruyucu jelle doldurulur.
3. Katlanmış lens ince bir enjektörle göz içine gönderilir ve yavaşça açılır.
4. Lensin dört köşesi irisin arkasındaki oluğa (sulkus) yerleştirilir; torik ICL ise hesaplanan eksene döndürülür.
5. Koruyucu jel yıkanarak alınır; göz bebeğini küçülten damla verilir. Giriş kendiliğinden kapanır, dikiş çoğu zaman gerekmez.

İşlem sırasında ışık, hafif baskı ve dokunma hissedilir. Ameliyattan birkaç saat sonra göz tansiyonu ölçülür; ilk saatlerde geçici basınç yükselmesi olabilir. İki göz aynı gün ya da birkaç gün arayla ameliyat edilebilir; ameliyat sonrası araç kullanamayacağınız için bir yakınınızla gelmeniz gerekir.

ICL ameliyatı adım adım

Doğal mercek yerinde kalırken göz içi lensin iris arkasına yerleştirilmesi; gözün ön bölümünün kesiti üzerinde şematik anlatım.

1. Küçük kesiKorneanın kenarından yaklaşık 3 mm’lik bir kesi açılır. Doğal merceğe dokunulmaz; göz kendi merceğini korur.
2. Lensin yerleştirilmesiYumuşak lens katlanmış hâlde bu kesiden gönderilir ve göz içinde açılır.
3. Son konumLens, iris ile doğal merceğin arasına yerleşir. Dışarıdan görünmez ve hissedilmez; gerektiğinde çıkarılabilir.

İyileşme süreci nasıl ilerler?

Görme çoğu hastada 1–2 gün içinde belirgin biçimde açılır; çünkü korneada iyileşmesi gereken bir yüzey yarası yoktur. Kontroller ameliyatın ertesi günü, 1. hafta, 1. ay ve 3–6. ayda yapılır; sonrasında ömür boyu yılda bir kontrol gerekir.

• 1. gün: Göz tansiyonu, lensin konumu ve lens ile doğal mercek arasındaki mesafe ölçülür. Antibiyotikli ve iltihap giderici damlalar başlar; hafif pusluluk ve ışık hassasiyeti olağandır.
• 1. hafta: Gözü ovuşturmayın, göze su kaçırmayın, ağır kaldırmayın. Ekran ve okuma serbesttir.
• 1. ay: Damlalar azaltılarak kesilir; havuz, deniz ve temaslı sporlar için bir ay beklenir. Kalan numara ölçülür.
• Yıllık kontrol: Endotel hücre sayısı, göz tansiyonu, lens mesafesi ve doğal merceğin saydamlığı her yıl değerlendirilir.

Elbistan, Afşin, Göksun, Ekinözü veya Nurhak’tan geliyorsanız ameliyat günü ile 1. gün kontrolü birlikte planlanır; sonraki kontroller yol durumunuza göre düzenlenir.

ICL’in riskleri ve sınırlılıkları nelerdir?

ICL göz içine yerleştirilen bir yapı olduğu için riskleri lazerden farklıdır ve bir bölümü ancak yıllık kontrollerle fark edilebilir; bu nedenle takibe uyum ameliyatın parçasıdır.

• Katarakt gelişimi: Lens doğal merceğe çok yakın durursa ya da yıllar içinde merceğin ön yüzünde bulanıklık gelişebilir; lens çıkarılır ve katarakt ameliyatı yapılır.
• Göz tansiyonu yükselmesi: İlk günlerde jel kalıntısı ya da damlalara bağlı, uzun dönemde lensin sıvı akışını etkilemesiyle basınç yükselebilir; damla ya da ek işlem gerekebilir.
• Endotel hücre kaybı: Kornea iç yüzeyindeki hücreler zamanla azalabilir; sayım belirli bir düzeyin altına inerse lens çıkarılır. Bu yüzden yıllık sayım zorunludur.
• Lens boyunun uymaması: Lens çok yüksek ya da alçak durursa değişim gerekebilir.
• Halka ve parlama: Geniş göz bebeği olanlarda gece ışık çevresinde halka görülebilir; çoğunlukla azalır.
• Torik lensin dönmesi: Astigmat düzeltmesi bozulursa lens yeniden konumlandırılır.
• Enfeksiyon ve retina dekolmanı: Nadirdir; yüksek miyopide retina dekolmanı riski ameliyattan bağımsız olarak da yüksektir.

Sınırlılık olarak, ICL yakın görme zorluğunu (presbiyopi) düzeltmez; 45 yaş sonrasında okuma gözlüğü gerekecektir. Kalan küçük numaralar gözlükle ya da kornea uygunsa lazerle düzeltilir.

ICL mi lazer mi? Karşılaştırma

ICL ile lazer arasındaki temel fark, lazerin korneayı şekillendirmesi, ICL’in ise korneaya dokunmadan göz içine lens eklemesidir.

Özellik	ICL (fakik lens)	Lazer (SMILE, LASIK, PRK)	Refraktif mercek değişimi
Ne yapılır?	Kendi merceğin önüne lens eklenir	Kornea lazerle şekillendirilir	Doğal mercek yapay mercekle değiştirilir
Uygun numara	Orta–yüksek miyop, astigmat	Düşük–orta miyop, hipermetrop, astigmat	Yüksek hipermetrop, 45 yaş üstü
İnce kornea	Uygun	Sınırlayıcı	Uygun
Kuru göz	Etkilemez	Artırabilir	Etkilemez
Geri alınabilirlik	Lens çıkarılabilir	Kalıcı	Kalıcı
Uzun dönem takip	Yıllık kontrol zorunlu	Rutin muayene	Rutin muayene
SGK	Genellikle kapsam dışı	Genellikle kapsam dışı	Katarakt varsa kısmen

Lazer yöntemlerinin ayrıntıları için SMILE ve PRK sayfalarına, keratokonus şüphesi olan gözlerde ise keratokonus tedavisi sayfasına bakabilirsiniz.

Kahramanmaraş’ta değerlendirme ve planlama

ICL için uygunluğunuz Kahramanmaraş HG Hospital’da yapılan muayene ve ölçümlerle değerlendirilir; size uygun yöntem birlikte planlanır. Muayeneyi katarakt ve refraktif cerrahi alanında çalışan göz hastalıkları uzmanı Op. Dr. Nejmi Öztürk yapar; sonuçlara göre ICL, lazer ya da mercek değişimi seçenekleri sizinle konuşulur.

ICL, gözlükten kurtulma amaçlı bir işlem olduğu için genellikle SGK kapsamında değildir; özel sigorta kapsamı hastane tarafından sorgulanır. Ücret bilgisi muayene sonrası hastane tarafından verilir; SGK ve özel sigorta kapsamı muayenede netleştirilir.

Dr. Öztürk Elbistan’da hasta kabul etmez; Elbistan, Afşin, Göksun, Ekinözü ve Nurhak’tan gelen hastalar Kahramanmaraş’taki HG Hospital’a başvurur. Ölçümler aynı gün tamamlanır; ulaşım ve planlama bilgileri Elbistan ve çevresinden gelen hastalar sayfasındadır.

Sık sorulan sorular

Kaynaklar

• Türk Oftalmoloji Derneği — todnet.org
• American Academy of Ophthalmology (AAO) — aao.org
• European Society of Cataract and Refractive Surgeons (ESCRS) — escrs.org
• National Eye Institute (NEI) — nei.nih.gov

İlgili sayfalar

• Lazer göz ameliyatı (göz çizdirme)
• Mercek ameliyatları: tüm seçenekler
• Akıllı lens (trifokal mercek)
• Keratokonus tedavisi

Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi kararı muayene ile verilir. Her cerrahi veya girişimsel işlemde sonuçlar kişiden kişiye değişiklik gösterebilir. İşlem öncesinde hekiminizden detaylı görüş almanız önerilir.